Eusebi Güell, de grote mecenas van Gaudí

Eusebi Güell is een van de belangrijkste mensen die Antoni Gaudí in zijn leven tegenkwam, zo zelfs dat je de loopbaan van de architect niet kunt begrijpen zonder zijn invloed. Wie was Eusebi Güell? Hoe leerden Gaudí en Güell elkaar kennen? Hoeveel opdrachten gaf hij aan Gaudí? Al deze vragen en meer beantwoorden we in dit artikel van VisitarSagradaFamilia.com. Lees verder en ontdek de bijzondere band tussen Gaudí en Güell.

Boek je rondleiding zonder wachtrij

Monument voor Eusebi Güell in de Colonia Güell
Monument voor Eusebi Güell in de Colonia Güell

Inhoudsopgave

Biografie van Eusebi Güell

Eusebi Güell werd geboren in 1846 en had de pech dat hij zijn moeder, Francesca Bacigalupi i Dulcet, enkele dagen na de bevalling verloor. Drie jaar later hertrouwde zijn vader, Joan Güell i Ferrer, met een zus van Francesca, Camila. Het duurde niet lang voordat het gezin groter werd: in 1853 werd Josefina geboren. Maar voor de tweede keer sloeg het noodlot toe in de familie Güell, want Camila overleed drie dagen na de bevalling.

Eusebi Güell
Eusebi Güell

Eusebi Güell groeide op in een welgestelde en zeer rijke familie, dankzij zakenactiviteiten eerst op Cuba en later in Catalonië, waar zijn vader verschillende bedrijven zou oprichten.

Al op jonge leeftijd toonde hij grote belangstelling voor studie, cultuur en de kunsten in het algemeen, zonder de zaken uit het oog te verliezen. Hij studeerde Rechten, Economie en Toegepaste Wetenschappen en liet geen kans voorbijgaan om door Europa te reizen.

Als volwassene breidde hij de familiebedrijven uit en richtte hij met groot succes verschillende ondernemingen op, terwijl hij ook als bestuurder zitting had in enkele bedrijven van de familie van zijn vrouw, Isabel López i Bru. Dat alles combineerde hij met een actief politiek leven, waarin hij diverse functies bekleedde: gemeenteraadslid van Barcelona, provinciaal afgevaardigde en senator van het Koninkrijk.

Standbeeld van Eusebi Güell
Standbeeld van Eusebi Güell

Als mecenas is hij bekend omdat hij opkomende kunstenaars uit verschillende disciplines steunde (literatuur, muziek…) en betrokken was bij allerlei culturele instellingen, bijvoorbeeld als voorzitter van de Jocs Florals of als sponsor van culturele publicaties zoals La Renaixença.

Uit deze biografische notities over Eusebi Güell spreekt een veelzijdige persoonlijkheid met veel interesses en een zeer actief leven. En er is nog meer: samen met zijn vrouw Isabel kreeg hij maar liefst 10 kinderen.

Park Güell
Park Güell

Sla de rij over bij de Sagrada Família

Koop je tickets voor de Sagrada Família vooraf en vermijd de lange rijen bij de ingang.

Koop nu je tickets

Hoe Güell en Gaudí elkaar leerden kennen

Voor het begin van de relatie tussen Gaudí en Güell moeten we naar Parijs, en wel naar de Wereldtentoonstelling van 1878. Daar was Eusebi Güell onder de indruk van de moderniteit en de kwaliteit van een vitrinekast waarin de producten van handschoenmakerij Comella werden getoond. Terug in Barcelona wilde hij weten wie de vitrine had gemaakt: het was een werk van Taller Puntí, met medewerking van de jonge Antoni Gaudí.

Antoni Gaudí in Taller Puntí
Antoni Gaudí, in het midden en met snor, in Taller Puntí

De interesse van Güell leidde al snel tot de eerste kleine opdrachten voor Antoni Gaudí: het meubilair van de grafkapel van het Palacio de Sobrellano (van de schoonvader van Güell) en de bekende Paviljoens van de Finca Güell, via de architect Joan Martorell.

De werken van Gaudí in opdracht van Güell

Dankzij het wederzijdse vertrouwen en begrip tussen Eusebi Güell en Antoni Gaudí zijn er in Barcelona en omgeving heel wat architectonische werken de geschiedenis in gegaan. Gaudí werkte jarenlang aan verschillende opdrachten van Güell, tot hij besloot zich met hart en ziel te wijden aan het grote project van zijn leven, de Templo Expiatorio de la Sagrada Familia.

Paviljoens van de Finca Güell

Barcelona (1884-1887)
Paviljoens van de Finca Güell
De beroemde draak bij de poort van de Finca Güell. Door SBA73 – Flickr: El drac de Gaudí / Gaudi’s dragon, CC BY-SA 2.0, Wikimedia

De paviljoens liggen op het vroegere landgoed van de familie Güell in Pedralbes en vallen op door hun fantastische architectuur en het gebruik van smeedijzer, zoals de beroemde mythologische draak bij de poort, symbool van de Tuin der Hesperiden.

Palau Güell

Barcelona (1886-1890)
Ingang van het Palau Güell
Ingang van het Palau Güell

Dit stadspaleis, een meesterwerk van het vroege modernisme, was een van de eerste grote opdrachten van de architect uit Reus. Het stamt nog uit de oriëntalistische periode van Gaudí, en door het vernieuwende gebruik van ruimte en licht is het een van de verrassendste interieurs van de Catalaanse hoofdstad.

Crypte van de Colonia Güell

Santa Coloma de Cervelló, Barcelona (1890-1917)
Crypte Güell
Crypte Güell

Deze onvoltooide crypte wordt beschouwd als een laboratorium van architectonische vormen en is de structurele en symbolische kiem van de Sagrada Família. Hier experimenteerde Gaudí met complexe geometrieën en geavanceerde bouwtechnieken die hij later toepaste.

Bodegas Güell

Sitges, Barcelona (1895)
Bodegas Güell in Sitges
Bodegas Güell in Sitges. Door Maria Planas – Own work, CC BY-SA 4.0, Wikimedia

Dit complex van gebouwen, ontworpen voor de wijnproductie, combineert functionaliteit en esthetiek met een zeer expressieve vormentaal, een weerspiegeling van het vermogen van Antoni Gaudí om zich aan te passen aan een meer industriële architectuur.

Park Güell

Barcelona (1900-1914)
Park Güell
Golvende banken van het Park Güell met de beroemde trencadís van Gaudí

Deze droomachtige plek, bedacht als tuinstad, is een van de iconen van het Catalaanse modernisme en een van de meest bezochte plekken in Barcelona. Gaudí smelt architectuur, landschap en christelijke symboliek samen in een meesterwerk dat uitnodigt tot beschouwing en tot wandelen, met de zee aan de horizon. Wist je dat Güell en Gaudí jarenlang buren waren in het Park Güell zelf? Het Park Güell met eigen ogen zien is een onvergetelijke ervaring.

Tickets Park Güell + Sagrada Família (officiële aanbieder)

De invloed van Eusebi Güell op de loopbaan van Gaudí

De figuur van Eusebi Güell was doorslaggevend om Antoni Gaudí de volle kracht van zijn creatieve genie te laten ontplooien. Tussen hen ontstond niet zomaar een zakelijke relatie tussen architect en opdrachtgever, maar een samenwerking gebaseerd op wederzijdse bewondering, respect, vertrouwen en een gedeelde visie op kunst, religie en samenleving.

Güell, een vooraanstaand lid van de Catalaanse industriële en culturele burgerij, begreep vanaf het begin dat Gaudí geen gewone architect was. Hij bood hem meer dan opdrachten: hij bood hem vrijheid. Financiële vrijheid, omdat hij hem geen budgetbeperkingen oplegde die zijn verbeelding aan banden zouden leggen. En artistieke vrijheid, omdat hij vertrouwde op zijn ideeën, hoe radicaal en vernieuwend ze ook waren. Die combinatie was de perfecte voedingsbodem voor de architectonische vernieuwing die Gaudí liet zien in projecten als het Palau Güell, de Crypte van de Colonia Güell en het iconische Park Güell.

Crypte Güell
Crypte van de Colonia Güell

De impact van Güell op de loopbaan van Gaudí gaat verder dan het tastbare. Hij was de eerste die in hem een visionair zag, terwijl anderen hem als een excentriekeling beschouwden. Zonder Eusebi Güell kun je je afvragen of de Gaudí die we vandaag in de Sagrada Família bewonderen, zou hebben bestaan. Net zoals we eeuwen geleden, zonder de steun van Lorenzo de’ Medici, vandaag de renaissanceschilderkunst in Florence van grote kunstenaars als Botticelli, Michelangelo of Leonardo da Vinci niet zouden kunnen bewonderen.

Eusebi Güell was kortom veel meer dan een mecenas: hij was de katalysator van een van de meest bijzondere loopbanen uit de geschiedenis van de architectuur. En tegelijk kun je zeggen dat de naam Güell dankzij Gaudí de geschiedenis is ingegaan als synoniem voor cultuur en vooruitgang.