De Glorie-gevel wordt de meest indrukwekkende kant van de Sagrada Família zodra hij af is. Hij zal de uiteindelijke bestemming van de mensheid verbeelden: de dood, het Laatste Oordeel, de hel en de eeuwige glorie. Dit wordt de hoofdgevel van de basiliek, de grootste en meest monumentale van de drie, en het laatste grote bouwwerk dat in de tempel van Gaudí nog moet worden gebouwd.
In deze gids vertellen we je alles over wat de hoofdgevel van de Sagrada Família wordt: hoe het definitieve ontwerp eruitziet, de symboliek, wetenswaardigheden en de schattingen van wanneer de basiliek af zal zijn.
Boek je rondleiding zonder wachtrij
Inhoudsopgave
- De gevels van de Sagrada Família
- Het project van Gaudí
- Architectuur van de Glorie-gevel
- De kunstenaars van de Glorie-gevel
- Huidige stand van zaken
- Symboliek
- Wetenswaardigheden over het project
- Bereid je bezoek voor
- Wanneer is hij klaar?
- De controverse over de trap
- Waar je de Glorie-gevel kunt zien
De gevels van de Sagrada Família: een drieluik in architectuur
De drie gevels van de Sagrada Família vormen samen een uniek verhalend drieluik. De Geboortegevel, waaraan Gaudí zelf begon, viert het begin van het leven; de Lijdensgevel vertelt over lijden en verlossing; en de Glorie-gevel zal de uiteindelijke bestemming van het menselijk bestaan verbeelden.
Samen vertellen ze een compleet verhaal: we worden geboren, we lijden, we sterven… en dan volgen het oordeel, de loutering en de eeuwige glorie. Gaudí bedoelde deze boodschap als universeel, voor gelovigen en niet-gelovigen, omdat ze gaat over vragen die we ons allemaal stellen: waar komen we vandaan, waarom lijden we, wat komt er daarna?
Als de Glorie-gevel klaar is, zal de basiliek haar boodschap hebben voltooid en kunnen we de visie waarvan Gaudí meer dan een eeuw geleden droomde in haar geheel bewonderen. Maar je hoeft niet te wachten: nu al kun je de Sagrada Família van binnen bekijken, met haar twee voltooide gevels en haar spectaculaire interieur, met een rondleiding of een audiogids die je helpt elk symbool en elk detail van dit meesterwerk te begrijpen.
Het project van Gaudí: een catechese in steen
Gaudí bedoelde de Glorie-gevel als het grote catechetische portaal van de tempel, een boek van steen dat de gelovigen moesten “lezen” voordat ze naar binnen gingen. Deze gevel ligt op het zuiden, met toegang vanaf de Carrer de Mallorca, en wordt de deur waardoor elk jaar miljoenen bezoekers de basiliek binnengaan.
De drie deuren: Hel, Vagevuur en Glorie
De gevel wordt verdeeld in drie grote portalen, die elk een etappe van de spirituele weg verbeelden:
Deur van de Hel (links): gewijd aan de zonde en de gevolgen van je afwenden van God. Hij zal de Zeven Hoofdzonden verbeelden, met dramatische figuren die de eeuwige verdoemenis oproepen.
Deur van het Vagevuur (midden): de weg van de loutering. Hier worden de zielen in het proces van verlossing verbeeld, de sacramenten van de Kerk en de werken van barmhartigheid die tot redding leiden.
Deur van de Glorie (rechts): het hoogtepunt van de spirituele reis. Hij zal de Zeven Deugden, het Laatste Oordeel en de toegang tot het Paradijs verbeelden, met Christus in majesteit, omringd door engelen en heiligen.
Het iconografische programma
De symboliek van de Glorie-gevel is de meest complexe van de drie gevels. Gaudí wilde er het volgende in opnemen:
- De Zaligsprekingen (op de acht basiszuilen)
- De Geloofsbelijdenis (verdeeld over grote verlichte wolken boven het portaal)
- De Zeven Sacramenten
- De Werken van Barmhartigheid
- Het Laatste Oordeel
- De Levensboom als centraal symbool
- Adam en Eva (als oorsprong van de mensheid)
Dit iconografische programma zou van de gevel een visuele samenvatting van de hele christelijke theologie maken, veel ambitieuzer dan de andere twee gevels.
Architectuur: 16 lantaarns en een woud van wolken
Architectonisch wordt de Glorie-gevel de meest gewaagde. Gaudí ontwierp een geheel van 16 lantaarns in de vorm van hyperboloïden van verschillende hoogtes, waarvan er één (de middelste) tot een aanzienlijke hoogte zal oprijzen, wat een overgang creëert tussen het portaal en de torens erboven.
Boven deze lantaarnconstructie stelde Gaudí zich een opeenhoping van grote verlichte wolken voor, met daarop de woorden van de Geloofsbelijdenis, het gebed dat de leer van het christelijk geloof samenvat. Deze wolken, uitgehouwen in steen maar met een etherische, zwevende uitstraling, zouden het visuele effect geven van een open hemel boven de hoofden van de bezoekers.
De vier klokkentorens van deze gevel worden de hoogste van de drie gevels: de buitenste bereiken 113,20 meter en de middelste 120 meter.
Ter vergelijking: de torens van de Geboortegevel zijn tussen 98 en 107 meter hoog, en die van de Lijdensgevel tussen 107 en 112 meter. Gaudí ontwierp elke gevel met steeds hogere torens om het gevoel van verticaliteit en spirituele opgang naar de hemel te versterken, met als hoogtepunt de Glorie als toegangspoort tot het goddelijke.
Deze vier torens maken deel uit van het totale project van de 18 torens van de Sagrada Família: 12 gewijd aan de apostelen, 4 aan de evangelisten, één aan de Maagd Maria en de centrale toren van Jezus Christus.
Het beste ticket voor de Sagrada Família
Een rondleiding is de meest complete manier om Gaudí's meesterwerk te ontdekken. Zonder wachtrij en met een professionele Engelstalige gids.
De kunstenaars van de Glorie-gevel
Anders dan bij de andere gevels, waar de beeldhouwers hun stempel al hebben gedrukt, is de Glorie-gevel nog op zoek naar zijn kunstenaars. In 2025 vroeg de Junta Constructora (de bouwstichting) drie internationaal gerenommeerde makers om schetsen, om hun voorstellen te beoordelen:
Miquel Barceló: de kunstenaar uit Mallorca is het duidelijkst over zijn wens om aan het project mee te werken. Hij geeft al jaren aan dat hij de gevel met een keramische muurschildering wil verrijken en heeft rechtstreeks contact gezocht met de verantwoordelijken van de basiliek om zijn medewerking aan te bieden. Zijn beheersing van keramiek en zijn expressieve beeldtaal zouden een eigentijdse dimensie aan het project van Gaudí kunnen toevoegen.
Cristina Iglesias: internationaal bekende beeldhouwster, bekend om haar installaties die in dialoog gaan met architectuur en ruimte. Haar werk met materialen als brons, ijzer en cement en haar vermogen om omhullende sferen te scheppen, maken haar een logische kandidaat voor een project van deze omvang.
Javier Marín: Mexicaanse beeldhouwer, gespecialiseerd in monumentale, zeer expressieve menselijke figuren. Zijn beheersing van de figuratieve beeldhouwkunst en zijn ervaring met werk op grote schaal passen perfect bij een gevel met meer dan 100 menselijke figuren.
De definitieve beslissing over wie de beelden zal maken, is nog niet genomen, en het is mogelijk dat de drie kunstenaars aan verschillende delen van de gevel samenwerken, elk met een eigen visie op het geheel.
Huidige stand van de Glorie-gevel
In 2025 begon de verticale bouw van de Glorie-gevel, het begin van de laatste grote constructieve fase van de tempel. Op dit moment richten de werkzaamheden zich op het optrekken van de acht zuilen die de constructie zullen dragen en de vier klokkentorens gewijd aan de apostelen Petrus, Paulus, Andreas en Jakobus de Meerdere.
Deze zuilen, die al vanaf het niveau van de Carrer de Mallorca omhoog beginnen te komen, zijn gewijd aan de Zaligsprekingen en vormen de basis voor het enorme portaal dat Gaudí zich voorstelde als hoofdingang van de tempel.
Symboliek van de Glorie-gevel
Zoals bij alle gevels van de Sagrada Família heeft elk detail meerdere betekenislagen.
De ligging op het zuiden
Het is geen toeval dat deze gevel naar het zuiden kijkt, naar de Middellandse Zee. Gaudí koos deze oriëntatie om de openheid naar de wereld en de universaliteit van de christelijke boodschap te verbeelden. Terwijl de Geboortegevel naar het oosten kijkt (de opkomende zon, het begin) en de Lijdensgevel naar het westen (de zonsondergang, de dood), kijkt de Glorie naar het zuiden: de volheid, het middaguur, het moment van het meeste licht.
De Zaligsprekingen
De acht zuilen die de gevel dragen, zijn gewijd aan de Zaligsprekingen, de lessen van Jezus over het ware geluk: zalig de armen van geest, zij die treuren, de zachtmoedigen, zij die hongeren naar gerechtigheid, de barmhartigen, de zuiveren van hart, de vredestichters en zij die vervolgd worden omwille van de gerechtigheid.
Deze zuilen dragen de gevel niet alleen constructief, maar ook symbolisch zijn theologische boodschap.
De Geloofsbelijdenis in de wolken
De verlichte wolken die Gaudí boven het portaal ontwierp, zullen de woorden van de Geloofsbelijdenis dragen, de christelijke belijdenis van het geloof. Deze architectonische keuze is diep symbolisch: de Geloofsbelijdenis “zweeft” als een hemelse waarheid boven de hoofden van de gelovigen.
Wetenswaardigheden over het project
Hoewel de gevel nog in aanbouw is, verbergt het project van Gaudí fascinerende details:
- Het alfabet van Gaudí: net als op de andere gevels gebruiken de inscripties van de Glorie het speciale alfabet dat Gaudí ontwierp, een mengeling van gotische en modernistische vormen die hij leesbaarder en mooier vond dan gangbare lettertypen.
- Het Onzevader in 50 talen: de bronzen deuren die al in de voorlopige ingang van de gevel zijn geplaatst, tonen het Onzevader in tientallen talen, een symbool van de universaliteit van het geloof. Dit detail is weliswaar voorlopig, maar loopt vooruit op de inclusieve geest die Gaudí aan deze hoofdingang wilde geven.
- De centrale toren als as: de Glorie-gevel komt perfect in lijn te liggen met de Toren van Jezus Christus (172,5 meter), wat een verticale zichtas creëert die de hoofdingang van de tempel verbindt met het hoogste punt, en zo het idee van spirituele opgang versterkt.
- Meer dan 100 beelden: als hij helemaal klaar is, telt de Glorie-gevel meer dan 100 menselijke figuren, waarmee het de gevel met de grootste dichtheid aan beeldhouwwerk van de drie wordt.
Bereid je bezoek voor
Om optimaal te genieten van je bezoek aan de Sagrada Família en de drie gevels te leren kennen, raden we je aan je tickets vooraf te kopen. De opties zijn onder meer:
- Basisticket: toegang tot de basiliek en zicht op de gevels van binnenuit.
- Ticket + torens: beklim een van de torens voor een panoramisch uitzicht over Barcelona
- Ticket met rondleiding: uitgebreide uitleg met een gids bij elk element van de tempel, inclusief het project van de Glorie-gevel (Engelstalige gids)
- Rondleiding + torens: een deskundige gids legt je de symboliek, de geschiedenis en de toekomst van de drie gevels uit, met beklimming van een van de torens (Engelstalige gids)
Op tijd reserveren garandeert niet alleen je toegang, maar laat je ook het beste tijdstip voor je bezoek kiezen en drukte vermijden.
Wanneer is de Glorie-gevel klaar?
Volgens de huidige planning van de Junta Constructora, geleid door Esteve Camps en architect Jordi Faulí, zal het naar schatting ongeveer tien jaar duren om hem te voltooien, wat de oplevering rond 2036 zou brengen.
Deze termijn geldt echter alleen voor de architectonische structuur binnen de grenzen van het tempelterrein. De beelden, de uitkragingen aan de buitenkant, de brug over de Carrer de Mallorca en een monumentale trap zijn afhankelijk van stedenbouwkundige afspraken die nog niet rond zijn, en kunnen nog vele jaren langer duren, wat in Barcelona tot grote controverse heeft geleid.
De controverse over de trap: stedenbouw vs. erfgoed
Het oorspronkelijke ontwerp van Gaudí bevat een grote trap die omhoog zou lopen over een brug boven de Carrer de Mallorca, waaronder het verkeer zou doorrijden. Deze brug met de trap erop was voor Gaudí “onbetwistbaar” (in de woorden van de huidige Junta Constructora), omdat hij een wezenlijk onderdeel is van het architectonische project van de tempel.
Het huidige conflict
Het probleem is dat het Barcelona van 2025 niet het Barcelona is dat Gaudí zich in 1916 voorstelde. Waar hij een groot open plein ontwierp, staan nu al decennialang bewoonde woonblokken. De trap bouwen zoals Gaudí hem ontwierp, zou de onteigening en sloop van verschillende gebouwen aan de Carrer de Mallorca betekenen, met gevolgen voor honderden bewoners.
Het conflict sleept al sinds 1976, toen het Plan General Metropolitano een strook van 71,5 meter voor de toekomstige gevel reserveerde voor een grote boulevard die de tempel met de Avinguda Diagonal zou verbinden. De bouw van woningen op die strook leidde echter tot een conflict dat opeenvolgende gemeentebesturen decennialang tevergeefs hebben proberen op te lossen.
Is er een oplossing?
De Junta Constructora heeft duidelijk gemaakt dat ze “nooit zal afzien van de trap”, omdat die deel uitmaakt van het project van Gaudí, maar staat ook open voor overleg om “de omvang ervan aan te passen” als dat nodig is. De gemeente Barcelona zoekt van haar kant een oplossing die zowel het architectonische erfgoed als het recht op wonen van de getroffen bewoners respecteert.
Voorlopig vordert de bouw van de gevel binnen de grenzen van het tempelterrein, waarvoor alle benodigde vergunningen zijn verleend. De trap en de brug worden uitgesteld tot er een definitief akkoord is.
Om dit in perspectief te plaatsen: als de Sagrada Família klaar is, zijn er meer dan 150 jaar verstreken sinds de bouw in 1882 begon.
Het beste ticket voor de Sagrada Família
Een rondleiding is de meest complete manier om Gaudí's meesterwerk te ontdekken. Zonder wachtrij en met een professionele Engelstalige gids.
Waar je de Glorie-gevel kunt zien
De Glorie-gevel ligt aan de zuidkant van de tempel, met toegang vanaf de Carrer de Mallorca. Je kunt je beter oriënteren met de plattegronden van de Sagrada Família.
Op dit moment zie je vooral de ruimte waar de gevel wordt gebouwd: de eerste zuilen die oprijzen, de steigers en, als je goed kijkt, de voorlopige bronzen deuren met het Onzevader in tal van talen.
Anders dan bij de andere twee gevels vind je hier nog geen beelden om te fotograferen of details om van dichtbij te ontdekken. Wat je ziet, is een bouwwerk in uitvoering dat je een idee geeft van de omvang van wat komen gaat.
Zin om de bouw te volgen en getuige te zijn van de voltooiing?