Welke torens van de Sagrada Família moeten nog gebouwd worden? Waarom duurt het zo lang voordat ze af is? En vooral: wanneer is de Sagrada Família definitief klaar? Dat zijn enkele van de vragen die toeristen in Barcelona zich stellen als ze de beroemde kranen rond de tempel van Gaudí zien staan. De bouwgeschiedenis gaat terug tot de 19e eeuw, maar nog altijd is niet helemaal duidelijk wanneer we haar voltooid zullen zien. Voor de pandemie werd verwacht dat 2026 het jaar van de voltooiing zou worden, maar dat is veranderd…
Boek je rondleiding zonder wachtrij (in het Engels)
Inhoudsopgave
- Wanneer de bouw begon
- Wat er nog gebouwd moet worden
- Waarom het zo lang duurt
- Wanneer de Sagrada Família klaar is
Wanneer begon de bouw van de Sagrada Família?
De basiliek van de Sagrada Família, een van de onbetwiste meesterwerken van Antoni Gaudí en een symbool van Barcelona, werd gebouwd in een fascinerende historische context. De eerste steen van dit monument werd gelegd door bisschop Josep Maria Urquinaona op 19 maart 1882, tijdens een ceremonie die het begin markeerde van een van de langstdurende en meest raadselachtige bouwprojecten ter wereld.
Het beste ticket voor de Sagrada Família
Een rondleiding is de meest complete manier om Gaudí's meesterwerk te ontdekken. Zonder wachtrij en met een professionele Engelstalige gids.
Het project lag toen oorspronkelijk in handen van architect Francisco de Paula del Villar. Door creatieve en financiële meningsverschillen stapte Villar echter in 1883 uit het project, en toen nam Antoni Gaudí het roer over. Met zijn unieke visie veranderde hij het ontwerp ingrijpend. Gaudí wijdde meer dan 40 jaar van zijn leven aan de Sagrada Família, tot zijn dood in 1926.
De bouw van de Sagrada Família heeft in de loop van deze decennia talloze uitdagingen gekend, waaronder geldgebrek, de schade tijdens de Spaanse Burgeroorlog en de technische complicaties die Gaudí’s zo vooruitstrevende visie met zich meebracht. Dit project, dat bijna volledig met particuliere giften wordt gefinancierd, is zich blijven ontwikkelen, maar altijd trouw aan de ontwerpen van Gaudí.
Wat moet er nog gebouwd worden aan de Sagrada Família?
De bouw van de Sagrada Família in Barcelona nadert de laatste fase, al is er flinke vertraging. Op het moment van schrijven (bijgewerkt in 2026) zijn al 17 van de 18 geplande torens voltooid. De aandacht gaat nu uit naar de toren van Jezus, die niet alleen de hoogste van de basiliek moet worden, maar ook een van de hoogste bouwwerken van Barcelona (172,5 meter). Zodra deze toren met zijn vierarmige kruis is voltooid, verandert hij de skyline van de stad voorgoed.
De toren van Jezus wordt naar verwachting op 10 juni 2026 ingewijd, tijdens een ceremonie van groot historisch belang: die dag valt samen met precies honderd jaar na de dood van Antoni Gaudí (10 juni 1926), en de plechtigheid wordt geleid door paus Leo XIV. Het Vaticaan heeft officieel bevestigd dat de paus van 6 tot en met 12 juni een apostolische reis naar Spanje maakt, met Barcelona als een van de hoogtepunten.
Naast de bouw van de torens lopen er verschillende projecten in andere delen van de tempel. De werkzaamheden aan de fundering van het toekomstige baptisterium zijn al begonnen, en er wordt gewerkt aan de voltooiing van de gevels van de Hemelvaartkapel en de aangrenzende kloostergangen. Daarnaast zijn de werkzaamheden aan de daken van de zijbeuken hervat en worden de torens van de Geboortegevel, het oudste deel van de tempel, gerestaureerd. De Glorie-gevel, een cruciaal onderdeel van het project, moet nog worden voltooid. Het ontwerp en de bouw ervan zijn bijzonder complex, omdat de gevel moet aansluiten op de omliggende gebouwen aan de Carrer de Mallorca.
De Sagrada Família kampt nog altijd met logistieke en technische uitdagingen, zoals de bouw van de sacristie, die als een van de laatste delen gebouwd wordt omdat die plek nu dienstdoet als ingang en opslag van bouwmaterialen. Ook wordt een rechtstreekse verbinding met de metro overwogen, al zou dat onderdeel van het project kunnen worden uitgesteld tot na de officiële voltooiing van de tempel.
Waarom duurt het zo lang voordat de Sagrada Família klaar is?
Dat de bouw van de Sagrada Família eindeloos lijkt te duren, komt door een combinatie van factoren die van dit project een van de langste uit onze recente geschiedenis hebben gemaakt.
Ten eerste bracht het vernieuwende en complexe ontwerp van Gaudí grote technische uitdagingen met zich mee. De geniale architect uit Reus bedacht een ontwerp dat revolutionair was voor zijn tijd, met complexe structuren en vormen die niet alleen tegen de conventies van zijn tijd ingingen, maar ook geavanceerde en vaak experimentele bouwtechnieken vereisten. De combinatie van gotische en modernistische elementen, samen met de nauwgezette aandacht voor detail, maakte van elke bouwfase een traag en zorgvuldig proces.
Zijn plotselinge dood in 1926 was ook een flinke tegenslag voor het project. Toen hij overleed, was pas een kwart van de tempel voltooid. En de voortdurende wisselingen in de leiding over de plannen, met heel wat architecten die in de decennia daarna de leiding overnamen, hielpen ook niet echt.
Een andere belangrijke reden voor het trage bouwtempo is de financiering. Vanaf het begin is de Sagrada Família voor de bouw grotendeels afhankelijk geweest van particuliere giften. Dat betekent dat het tempo van de werkzaamheden onlosmakelijk verbonden is met het beschikbare geld. In tijden van economische crisis of minder publieke belangstelling nam de financiering af, waardoor de voortgang vertraagde of zelfs helemaal stil kwam te liggen.
Bovendien bracht de 20e eeuw gebeurtenissen met zich mee die rechtstreeks invloed hadden op de voortgang van het project. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog bijvoorbeeld raakte een deel van het al gebouwde werk beschadigd en gingen originele bouwtekeningen en maquettes verloren. Door die tegenslagen moesten Gaudí’s opvolgers een deel van het werk opnieuw opbouwen en de verloren ontwerpen opnieuw interpreteren, wat jaren aan het bouwproces toevoegde.
Tot slot had ook de COVID-19-pandemie, die vanaf begin 2020 de hele wereld trof, een grote impact op de bouw van de Sagrada Família. Door de gezondheidsmaatregelen en lockdowns moesten de werkzaamheden tijdelijk worden stilgelegd, wat een extra vertraging betekende voor een project dat al werd gekenmerkt door voortdurend uitstel. Bovendien had de pandemie gevolgen voor de financiering van de tempel: doordat het toerisme, een belangrijke bron van inkomsten voor de Sagrada Família, terugliep, was er veel minder geld beschikbaar om verder te bouwen. Dus onthoud: als je tickets voor de Sagrada Família koopt, draag je je steentje bij aan het project.
Wanneer is de Sagrada Família klaar?
Tot voor kort rekende men erop de Sagrada Família in 2026 te kunnen voltooien, het jaar waarin Gaudí honderd jaar geleden overleed. De coronapandemie gooide de plannen van het bouwcomité van de tempel echter in de war. Volgens de laatste schattingen is de Sagrada Família in 2036 klaar, meer dan 150 jaar nadat Gaudí de leiding over het project op zich nam.
Hoe dan ook legt het comité zichzelf daarbij geen druk op (de werkzaamheden kunnen nog langer duren) en het belangrijkste doel op korte termijn is de toren van Jezus af te bouwen voor de inwijding in juni 2026. Op dat moment kunnen alle torens van de Sagrada Família als voltooid worden beschouwd.
De inwijding van de toren krijgt bovendien een uitzonderlijke historische dimensie: paus Leo XIV leidt de ceremonie, zoals het Vaticaan op 25 februari 2026 officieel bevestigde. De reis van de paus naar Spanje loopt van 6 tot en met 12 juni; hij bezoekt Barcelona en de Sagrada Família op 9 en 10 juni, de datum die samenvalt met precies honderd jaar na de dood van Gaudí.
Volgens de hulpbisschop van Barcelona, David Abadías, gaat de paus een plechtige mis voor, legt hij bloemen bij het graf van de architect in de basiliek zelf en zegent hij de toren. Het wordt het eerste pausbezoek aan Barcelona in 15 jaar: de laatste paus die de stad bezocht was Benedictus XVI in 2010, toen hij de basiliek wijdde.